– “Chừng nào ma quỷ chỉ gởi tới tấn công ta bằng bóng dáng đàn bà mơ hồ, chỉ thoáng qua lại trước mắt ta, trong nhà thờ, ngoài đường phố, trên đồng cỏ và thỉnh thoảng mới trở lại trong giấc mơ ta, ta vẫn chiến thắng dễ dàng. Chao ôi! Nếu ta không duy trì được chiến thắng, lỗi do nơi Chúa đã không ban cho con người và ma quỷ sức mạnh ngang nhau”
Đó là lời hắn thốt lên, là lời than vãn cho bản thân hay biện bạch cho lớp linh hồn nhiều mặt của hắn?
– ‘AN’ArKH – ĐỊNH MỆNH!
Cũng là do hắn rú lên. Đó là kẻ “dị thường” mà mọi người gọi là “Đức ngài” – Claude Frollo – Phó giám mục toà thánh đường Đức Bà Paris. Hắn đã nghĩ rằng tất cả các bi kịch của mình nguyên do bởi cô gái Gyspy Esmeralda – cô nàng Bohemian hoang dại uyển chuyển với những bước nhảy tựa đôi cánh chim sải rộng.
Và hắn luôn ám ảnh chính bản thân mình: “Nàng là phạm nhân hay là thế thân lũ yêu ma, làm cho ta rời xa nhan Cực Thánh Chúa?” Hắn thay đổi rồi, thời gian đã làm hắn từ cậu học sinh tài giỏi, dịu dàng, hy sinh tất cả vì cậu em trai, sẵn sàng đứng ra nhận nuôi đứa trẻ gớm ghiếc Quasimodo bị mọi người kinh tởm, triết gia trẻ tuổi và mơ mộng biết rất nhiều và cũng nhiều điều không biết; biến thành một tu sĩ khắc khổ, nghiêm nghị cau có, một kẻ chăm lo phần hồn, vị phó giáo chủ ở Josas. Liệu quá nhiều kiến thức và cuộc sống tu tập chưa chuẩn đã biến hắn thành ra như thế?
nha tho duc ba paris
“Một bầy súc vật kỳ quái, kẻ chăn dắt lại còn kỳ quái hơn” – câu này hẳn đang ám chỉ hắn và đứa con nuôi – gã đầy tớ trung thành nhất của hắn – Quasimodo – thằng gù khốn khổ. Một tên gù được Thượng Đế vô cùng “ưu ái” ban tặng những gì dị dạng gớm ghiếc, “một gương mặt vươn đến đỉnh cao của sự xấu xí … vẻ mặt toát ra từ cái đó, một thứ hỗn hợp tinh quái, kinh ngạc và buồn rầu”, chính hắn cũng đã phải thốt lên nỗi bất hạnh của hắn là còn quá giống nhiều với một con người hơn một con vật. Kẻ mà mọi người đều xem là đần độn đó để mặc tất cả mọi người tôn vinh hắn ta là Vua của lũ hề, Cuồng Đãng Giáo Hoàng với vẻ mặt ngoan ngoãn và kiêu hãnh. Bên dưới khán đài người ta hò hét:
– Eo ôi! Cái mặt gù gớm ghiếc!
– Trời! Cái linh hồn độc ác!
– Tởm!
“và khuôn mặt u buồn của tên quỷ bỗng hớn hở một niềm vui chua chát và kênh kiệu khi thấy mọi đầu người tuấn tú, hiên ngang và cân xứng đều dưới đôi chân dị hình của mình”. Đấy là lần đầu tiên và duy nhất hắn thấy mình được mọi người công nhận, và cũng là một sự hiểu lầm ngu ngốc, đáng thương.
Hai kẻ khác xa nhau ấy lại như đang thách thức Chúa Trời: “Ngài ngủ quên khi đặt hai linh hồn ấy vào cái thân xác sao?? Để cho kẻ với bề ngoài đạo mạo lại mục nát với linh hồn bên trong, và cho cái thân xác quỷ Satan kia gói ghém một trái tim bị đau thương mà lại trong sáng đến lạ?”
Và đôi mắt của con quỷ ngồi trên nóc nhà thờ đang nhìn… ‘AN’ArKH – ĐỊNH MỆNH!
Xin phép trích một số câu đắt giá của/về một số nhân vật trong truyện:
– Quasimodo:
“Bà mẹ thường lại yêu hơn đứa con nào từng làm khổ mình nhất “
” Như chiếc sọ người, trên đó vẫn còn hai lỗ của đôi mắt, nhưng đã mất vẻ nhìn”
“Nếu tôi chọn một ngày để bay, thì đây sẽ là ngày”
“Điều bất hạnh là tôi còn giống quá nhiều với con người. Tôi chỉ mong được hoàn toàn là con vật như con dê này”
– Frollo:
” Khi đã làm điều xấu, phải làm tới cùng. Có hoạ điên mới dừng lại nửa chừng trong công việc tàn ác”
– Esmeralda:
“Tội nghiệp cho hạt kê mà công lý nhân loại sắp đem nghiền trong cối xay ghê rợn của nhục hình”
“Ánh sáng mặt trời là của mọi người. Tại sao lại chỉ dành cho tôi ban đêm?”
– Nhà thờ Đức Bà Paris:
“Trên khuôn mặt bà chúa già nua của những nhà thờ lớn ở ta, bên cạnh nếp nhăn bao giờ cũng thấy luôn vết sẹo. Thời gian thì mù loà, con người thì ngu ngốc”
“Cái này sẽ giết cái kia. Cuốn sách sẽ giết toà nhà…Kiến trúc là cuốn sách lớn của nhân loại”