Nếu như gần đây, có quyển “Hạnh phúc là…’ với các hình vẽ, nhiều màu sắc về các trải nghiệm nhỏ trong cuộc sống của 1 bạn nhân vật hoạt hình nhỏ xíu, tất cả được vẽ tay, thì quyển “6 tỉ đường đến Hạnh phúc” (The science of Happiness: How our brains make us happy & what we can do to be happier) lại là 1 trường phái khác, hơm có hình, mà như cuốn bản đồ khu vui chơi, với chỉ dẫn rõ ràng, 1 phần chắc vì tác giả là người Đức & anh đã áp dụng thành công phương pháp KISS (Keep It Short Simple) nên độc giả khỏi lo bị lạc. Stefan Klein đã bỏ rất nhiều tâm sức để lọc các nghiên cứu về hạnh phúc mà anh cho là khó đọc, để úm ba la thành ngôn ngữ bạn nhỏ như tụi mình cũng hiểu được. Vì sách chứa rất rất nhiều nghiên cứu nên tớ chỉ chọn 1 số tớ thấy đáng chú ý để review.

Review 6 tỷ đường đến hạnh phúc

Có người, hạnh phúc đối với họ là chạy chân trần trên cỏ, có những người khác thì lại là cảm giác nhìn con cái lớn lên, phát triển cá tính từng ngày hay đi khám phá vùng đất mới, mua đồ mới, 1 ly jelly coffee, 1 bản nhạc Bossa nova. Cũng có người thấy hạnh phúc khi những thứ bên trên không còn hiện hữu, thoát khỏi tham chấp cuộc đời, như các nhà sư. Bạn hãy hình dung, con người giống như 1 cái cây, bộ não là rễ, và rễ này sẽ chi phối toàn bộ chi bên dưới. Túm lại, người ngày khác người kia là do cấu trúc bộ não họ sinh ra khác nhau, gene, môi trường sống ảnh hưởng & quan trọng không kém là cách họ giải trí (thức ăn tinh thần) sẽ quyết định.

Cơ thể biết nhiều hơn ta nghĩ, hãy lắng nghe nó, vì não được lập trình có chức năng sinh tồn tự động, tránh cho mình nhịn thở quá lâu, tim ngừng đập, nên nhiều khi nó cứ im ru, để ta rảnh rang đầu óc để lo các vấn đề hiếm khi gặp, như khi lượng đường trong máu xuống quá thấp, sẽ bị đói xanh mặt, nếu tối qua uống rượu trong bar nhiều quá, máu chưa kịp chuyển hóa xong, thì sẽ bị đau đầu như búa bổ, khát khô cổ, như cảnh báo cho lần sau.

Bản thân cảm xúc không liên quan đến lý trí, nên nhiều khi ta gặp người đẹp, ngượng ngùng đỏ mặt, ta nào có hay. Khi ngồi với nhóm bạn nói chuyện vui quá, ta sẽ rất hớn hở, máu trong cơ thể sẽ ấm lên, có thể cảm nhận qua cổ, miệng toe toét, đuôi mắt tạo nếp nhăn, đó là khi cơ thể trải nghiệm niềm hạnh phúc, hệ thống miễn dịch sẽ hoạt động tốt hơn, sức khỏe cũng được tăng cường khi ta hạnh phúc thường xuyên.

Bất hạnh có thể tự đến nhưng hạnh phúc thì cao giá hơn, hạnh phúc đòi hỏi người muốn có được phải nỗ lực mới có được. Như các triết gia Hy Lạp đã thừa nhận & Aristotle có viết: “Hạnh phúc là kết quả của hành động”.

Như 1 trưa nắng, bạn đang ngồi trong văn phòng, tự nhiên bạn thèm xoài ngâm chấm với muối ớt, beta-endorphin trong đầu chạy rào rào, mường tượng sự thỏa mãn nếu mua được xoài, lúc đó dopamine trong não bạn bắt đầu tăng cao, tăng sự ham hố, bạn mới suy nghĩ chỗ nào gần nhất mà bạn có thể ghé mua 1 hộp về xơi, dopamin làm người ta sáng tạo, nhanh nhẹn & cũng tò mò hơn.
Đến chiều, làm ra, bạn ghé siêu thị, mua, lòng phấn khởi, đến lúc bạn xách về tới nhà, mở nắp ra, lúc đó chắc dopamin lên tới đỉnh điểm, khi bạn nhai rộp rộp thì endorphin tràn trề, báo động cho cơ thể là nó đã được thỏa mãn (hehe).

Có người nghiện sự mới lạ, như câu chuyện về Casanova, một anh chàng nổi tiếng về sự thông minh, dí dỏm & quyến rũ phụ nữ, anh luôn cảm thấy kích thích bởi việc chinh phục hầu hết phụ nữ có học & xinh đẹp thời đó (TK 18), ở Ý, chuyện về anh đã được làm thành phim, anh là cung Song Tử á, những người như anh có điểm chung là não có ít thụ thể D2, để trung hòa, anh cần lượng dopamin nhiều hơn các anh trai khác, nên anh luôn tò mò, mong muốn trải nghiệm, anh có biệt tài là nói chuyện giỏi như chúng ta thở vậy, đối với anh “chán chường là 1 nỗi đau nhè nhẹ”. Có tật thường hay có tài, khi về già, Casanova đã viết trọn 12 hồi ký, viết tiểu thuyết sci-fiction, trong đó có tiên đoán ôtô, tivi & máy bay.

Hạnh phúc & nỗi buồn không phải là 2 mặt đối lập mà như chân trái & phải tiếp bước nhau, bạn hình dung 1 ngày mua rét mướt, bạn đi bộ trong rừng, mỏi nhừ & lạnh, bạn tìm được 1 nơi bạn có thể dừng chân, bạn được uống 1 ngụm nước trà nóng, cơ thể ấm dần & thấy rất dễ chịu, bạn đang tận hưởng hạnh phúc, nhưng bỗng dưng bạn nhớ lại bạn lại sớm phải tiếp tục đi, đó là khoảnh khắc nỗi buồn kéo tới. 2 chúng nó luôn quấn quýt với nhau không rời, chúng ta chỉ có cách làm nên sống ngẩng cao đầu mà…chấp nhận hen.

Nếu có thể, bạn có thể làm 1 quyển sổ Nhật ký hạnh phúc, như 1 bác sĩ đã dùng phương pháp này để chữa bệnh trầm cảm cho bệnh nhân của ông, vì những người này luôn chán chường với cuộc sống, quen nhìn vào mặt tối của sự việc, nên việc viết Nhật ký này như chiếc đèn rọi vào những góc sáng, tươi vui trong họ. Như Jessie J cũng có bài Flashlight, bộ não có thể lập trình & tái cấu trúc lại, thái độ sống cũng không ngoại lệ. Cơ thể bạn có thể không cao lên sau 18 tuổi nhưng não bạn thì khác, nó sẽ phát triển & khác sau khi bạn đọc quyển sách này.

“Thà cô đơn còn hơn có bạn xấu” – George Washington

Hơm phải tự nhiên mà bác George lại nói như vậy, sau khi các nhà khoa học nghiên cứu trường hợp sinh viên trong KTX hem ưa bạn cùng phòng thì, khi bạn có 1 mối quan hệ bị xì nẹt thì buồn phiền làm giảm hệ thống miễn dịch, làm cho mình dễ bị cảm, ốm vặt. Đặc biệt, vợ chồng cãi nhau, ráng inhale inhale quyết liệt, sống trong chánh niệm đồ, thấy được thì đi tiếp, hem thì biết làm gì rồi ha.

Dalai Lama có nói 1 câu: “Happiness is not ready made, it comes from your own actions”.
Còn làm cái gì để hạnh phúc, thì thực ra chỉ có bản thân bạn biết thôi. Đó là lý do tại sao tác giả dùng đề tựa là “6 tỷ cách đến hạnh phúc”, bởi trên trái đất lúc ảnh viết sách, có 6 tỷ người, mỗi người có 1 cách riêng của họ.

Cuối cùng, tác giả có dặn với theo (chắc do lo sợ), sau này, nếu bạn có giao việc quan trọng như đánh giặc, tranh đấu cho hợp đồng quan trọng, làm ơn tránh xa mấy bạn đang ăn no, đang yêu ra xa xa, vì nhóm này đang phiêu, hồn trên mây & thích hợp làm đại sứ hòa bình hơn.

Reviewer: Quỳnh Lite