Mình là một trong số hàng triệu độc giả của Murakami; không phải là fan lâu năm nhất, cũng không phải là fan cuồng nhất. Đối với 1 tác giả mà được đề cử Nobel văn chương, và “cứ 7 người Nhật thì có 1 người đọc tác phẩm của ông” thì mình chỉ là 1 trong số hàng triệu. Trong cùng quãng thời gian, mình gia nhập Group và gia nhập vào một tòa soạn địa phương, mình viết ra hy vọng một là chia sẻ câu chuyện của bản thân và “món nợ” với Murakami, hai là tìm người có cùng tác giả ưa thích.

Haruki murakami

Murakami không biết mình là ai, và không biết giấc mơ của mình là gì, nhưng để tiêu đề vậy thì đỡ thấy tủi thân hơn là Tôi Và Giấc Mơ Văn Chương Của Bản Thân.

Mình bắt đầu đọc các tác phẩm của ông sau khi tốt nghiệp trung học, đầu tiên là bài bình của Đoàn Công Lê Huy trên báo Hoa Học Trò, sau là Biên Niên Ký Chim Vặn Dây Cót và tác-phẩm-ảnh-hưởng-nhất- Rừng Na Uy, và tất cả đều kết thúc bằng cảm giác cực kỳ hoài niệm và phấn khích về giấc mơ trở thành nhà văn lúc còn là con nít. Để rồi hụt hẫng nuốt cái cảm giác tiếc nuối khi nhận ra giấc mơ viết lách sẽ không bao giờ đạt được. Lúc đó mình 18 tuổi, năm 1 chuyên ngành Kinh Tế.

Không lâu sau mình rời Việt Nam, gu đọc của mình thay đổi; các tác phẩm ngày càng cổ hơn (Jane Austen, Ernest Hemmingway, James Joyce, George Orwell; không liên quan gì đến tiêu chuẩn đọc sách của Nagasawa, Rừng Na Uy là chỉ đọc tác phẩm được thử thách qua thời gian khi tác giả qua đời hơn 30 năm), không còn đọc tiếng Việt nữa (vì không thể mua được), ít đọc tiểu thuyết hơn là đọc tạp chí và sách báo, chỉ có ngành học là khô khan và vẫn như cũ. Quan trọng hơn là tình yêu văn chương bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi ưu tiên về cơm áo gạo tiền. Nghĩ lại, không hiểu sao mình có thể vừa học vừa làm và nghiền ngẫm tiểu thuyết trong thời gian di chuyển qua lại giữa hai việc trên. Cùng quãng thời gian đó, mình đọc Kafka On The Shore và 1Q84, tuy không còn đắm chìm trong thế giới hiện thực huyền ảo của ông nhưng sau so sánh với Hemmingway, Jane Austen… mình vẫn khẳng định là ông vẫn là tiểu thuyết gia xuất sắc nhất.
Xuất sắc nhất còn sống.
Sau mình có dịp đọc The Alchemist của Paolo Coelho và bị thổi bay như gió Levante trong truyện, Murakami là người kể chuyện xuất sắc, nhưng “xuất sắc nhất” là do mình gán ghép cho ông. Mình thường xuyên làm công tác tư tưởng và biện hộ cho thần tượng văn học Nhật Bản mỗi khi có cảm giác ngưỡng mộ một tác giả khác, và điều này xảy ra khá nhiều, nhất là khi một đợt mình sở hữu rất nhiều sách mới do ngẫu nhiên nhà sách gần nhà phá sản; On The Road và Lonesome Traveller của Jack Kerouac, The Sun Also Rises của Hemmingway. May mắn nhất là mình mua được cùng lúc hai tác phẩm lớn nhất của “Gabo”. Gần một năm sau, One Hundred Years of Solitude và Love in the Time of Cholera của “Gabo” Gabriel Marquez làm mình như vỡ mộng, giấc mộng về Murakami là tiểu thuyết gia lớn nhất. Trong hơn 2 tháng, mình bị lây sự trầm cảm và sự ám ảnh quá khứ của Marquez; về các sự kiện mình chưa từng trải, về các xác chết tại đồn điền chuối, về các cuộc nội chiến, về người phụ nữ thêu vải liệm cho chính mình suốt các mùa mưa, và sự nỗ lực đến cuối đời đạt được mục đích đời mình của các nhân vật. Lúc này mình đã sắp tốt nghiệp với bằng chuyên ngành Kinh Tế và chợt nhớ lại giấc mơ văn chương mãnh liệt, và nó được khơi gợi lại bởi một tác giả từ một đất nước xa lạ. Lại rồi nghĩ về hai tác phẩm gần nhất của Murakami là Colorless Tsukura Tazaki và The Strange Library vô vị như thế nào. Mình lạc lối trong chủ để văn chương mà mình vốn có nhiều am hiểu hơn cả chuyên ngành của bản thân. Sau đó mình làm tại một văn phòng kế toán trong 6 tháng trong môi trường còn “corlorless” hơn cả Tsukuru Tazaki.
Ngày 17 tháng 4 năm 2014, Gabriel Marquez mất. Cả nước Colombia để quốc tang. Trời từ thu chuyển sang đông và mưa tầm tã. Không có ai may vải liệm ở đây cả, và chẳng ai quan tâm đến ai sẽ trở thành nhà văn yêu thích nhất của mình. Do “Gabo” mất, Murakami lần nữa trở lại thành nhà văn xuất sắc nhất.
Còn sống.

Năm nay, mình nhận được hai cuốn sách mà mình đã đọc qua, nhưng là bản dịch tiếng Việt. Thôi thì coi như là đọc lại. Một là Nhà Giả Kim, lật ra thấy nói về Điềm và Các Dấu Hiệu, về Ước Mơ. Hai là 1Q84, về Tengo, và giấc mơ viết tiểu thuyết, dù Tengo là giáo viên Toán và sinh ra để làm vận động viên Judo. Nghĩ lại bản thân, về Điềm và Dấu Hiệu, về việc đi trái với giấc mơ, về ngôn ngữ Vũ Trụ. Mình nộp đơn xin vào một tòa soạn nhỏ, và được chấp nhận. Tuy viết báo và viết tiểu thuyết xa rời nhau, nhưng xem đó là Dấu Hiệu tốt, ít ra mình khởi nghiệp viết lách sớm hơn Murakami so về tuổi. Giấc mơ hiển nhiên chưa đạt được, thậm chí bước đầu còn chưa vững, nhưng nếu có thành quả thì công đầu phải là của Tengo/Murakami thì sự gợi ý dấn thân. Mất gần 10 năm để mình dám bước ra khỏi vùng an toàn, bắt đầu từ Rừng Na Uy gợi lại giấc mơ con trẻ ngày nào, kết thúc bằng 1Q84 như để nhắc lại. Nếu vài tháng trước không đọc lại 1Q84, chưa chắc ngày này mình đang ngồi gõ phím mà phải làm công việc mình vẫn ghét, bấy nhiêu đủ để Murakami luôn là nhà văn mình yêu thích nhất, ít ra đến khi ông còn sống.

(Lân Trương)