Khác với nhiều trường phái văn học hiện đại trên toàn thế giới, văn học Hàn Quốc đi sâu vào khai thác những góc tối bên cạnh đời sống hào nhoáng, hoa lệ vốn có như nhiều người vẫn nghĩ. Có lẽ bởi vậy mà khi đến với những tác phẩm văn học đương đại của Hàn Quốc, ta dường như thấy trong đó chút màu ảm đạm, u ám nhưng lại chính là phản ánh hiện thực tàn khốc của cuộc sống. Đọc cuốn sách “Bố con cá gai”, ta không chỉ thấy trong đó tình cha con mà còn thấy cả sự bế tắc, sự cô đơn, một cuộc sống khó khăn của những người tuột lại phía sau trong một xã hội phát triển chóng mặt được lột tả một cách trần trụi trong văn chương.
Ra đời vào năm 2000, câu chuyện “Bố con cá gai” đã lấy đi nước mắt của hàng triệu độc giả, trở thành một cuốn sách có sức lay động mạnh mẽ, một câu chuyện cảm động về tình cha mà Bộ Giáo dục Hàn Quốc khuyên đọc.
Tác giả Cho Chang-in đã lôi cuốn người đọc ngay từ nhan đề của tác phẩm – “Bố con cá gai”
“Cá gai là một loài cá rất kỳ lạ.
Cá gai mẹ sau khi đẻ trứng thì bỏ đi đâu mất. Cứ như thể những quả trứng có ra sao cũng không liên quan gì đến nó vậy. Rốt cuộc chỉ còn lại cá gai bố chăm sóc lứa trứng. Cá gai bố sẽ liều mình chiến đấu với các loài cá khác nếu chúng định ăn mất trứng. Cá gai bố không ăn không ngủ mà chỉ chăm chăm bảo vệ trứng. Rồi trứng vỡ ra, đám cá con lớn nhanh như thổi. Và cuối cùng đám cá gai con lại bỏ rơi cá gai bố, cứ thế theo con đường riêng của chúng. Sau khi cá gai con bỏ đi hết, còn lại một mình, cá gai bố liền đâm đầu vào giữa khe đá mà chết”
Nhìn vào bìa quyển sách, điều đầu tiên tôi cảm nhận được là một màu man mác buồn. Con đường rộng trải dài tít tắp với hàng cây lá vàng, từng chiếc lá lảo đảo vài vòng trên không trung rồi đáp nhẹ nhàng xuống mặt đất. Trên con đường ấy, người cha cõng con bước lên phía trước. Chỉ có hai cha con – bình yên vậy mà dường như lại cô độc, cô độc nhưng họ lại có nhau, cùng nhau bước đi trên con đường đầy gian nan cùng thử thách.
Lật từng trang sách, trước mắt tôi như hiện lên thước phim quay chậm về những ngày tháng hai cha con cá gai bên nhau. Người bố vì có một tuổi thơ bất hạnh mà quyết luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho hai người mà anh yêu hơn cả bản thân mình: vợ và con trai anh. Thế nhưng, người vợ ấy vì theo đuổi một cuộc sống tốt hơn, hào nhoáng hơn mà bỏ hai cha con anh đi. Vốn đã thương con lớn lên không có tình yêu của mẹ, anh lại càng khổ tâm hơn khi đứa con mình nâng niu phải chịu đau đớn từng ngày đối đầu với căn bệnh ung thư máu. Nhưng cậu bé ấy không phải cậu bé hư. Bởi cậu bé Daum – chú cá gai con sớm hiểu chuyện – rất giỏi chịu tiêm, em không khóc khi bị đau, em nghe theo lời chỉ dạy của bác sĩ, em vẩn vơ nghĩ về bạn Eun Mi kẹp tóc hoa, em xếp tàu cướp biển với bạn cùng phòng và chìm vào trang truyện “Bảy viên ngọc rồng”. Dù vậy, cậu cá gai con ngoan ngoãn ấy lại nói một câu khiến tim tôi dường như nghẹn lại: “Bác sĩ ơi, phải đau thêm bao lâu nữa thì mới chết được ạ?” Daum đã trải qua bao đau đớn như thế, rồi cũng có người có mẫu tủy phù hợp để hiến cho cậu. Thế nhưng lúc ấy người “Bố ngốc” mà Daum hay nói đã mắc phải căn bệnh ung thư gan, anh tình nguyện để đứa trẻ đi với mẹ mà không để cho nó biết rằng mình không thể ở bên nó được nữa.

Bố con cá gai
Đọc tới đây, trong đầu tôi chợt hiện lên một ý nghĩ: Ngay từ đầu, họ cố gắng vượt qua đau đớn, vượt qua hoàn cảnh, vượt qua mọi trở ngại, chẳng phải là để được có một cuộc sống bình yên bên nhau sao? Vậy nếu biết trước nỗ lực như vậy để rồi cuối cùng phải chia lìa, hành trình của họ liệu có tới được hồi kết như vậy không?
Gia đình của Daum vì chưa sẵn sàng nên mới dẫn tới sự đổ vỡ trong hôn nhân. Chẳng có người mẹ nào là bội bạc, có chăng chỉ là tình yêu dành cho con không lớn bằng khát khao tìm tới ước mơ thời trẻ mình từng bỏ lỡ mà thôi.
Câu chuyện “Bố con cá gai” đã để lại trong lòng độc giả chút gì đó tiếc nuối, xót xa với một kết thúc vừa buồn lại vừa có hậu. Hình ảnh người bố đứng nhìn theo đứa trẻ quay lưng đi trong bóng tối làm tim tôi nghẹn lại, nước mắt cứ tuôn ra trong vô thức. Bố của Daum ấy, chẳng phải rất ngốc sao? Ông bố ngốc mà Daum hay nói, bố cá gai ngốc tới mức chỉ biết quanh quẩn chăm sóc cá gai con, ngốc tới mức bán nhà, bán xe, bán lòng tự trọng, bán cả một phần cơ thể vì cá gai con, ngốc tới mức chỉ biết lặng nhìn bóng lưng con khuất xa dần… xa dần… Tác giả không hề đề cập tới việc sự hy sinh của Bố cá gai có được cá gai con biết đến hay không, chỉ để lại một khoảng không lặng lẽ cho độc giả tự mình suy ngẫm…
Khép lại cuốn sách, trong lòng tôi đọng lại những cảm xúc bồi hồi khó tả, dường như chẳng thể diễn đạt bằng lời. Nếu cha mẹ của Daum gặp nhau đúng thời điểm, nếu họ không đến với nhau trong những năm tháng bồng bột của tuổi trẻ, có lẽ Daum đã có một mái nhà hạnh phúc. Nếu Daum không mắc phải căn bệnh hiểm nghèo kia, không có một tuổi thơ thiếu vắng đi một mái ấm gia đình trọn vẹn, có lẽ em đã có thể hồn nhiên ngây thơ sống đúng với lứa tuổi. Nếu bố của Daum may mắn hơn một chút, anh đã có thể cho Daum một tuổi thơ ấm áp bên người mà cậu bé luôn tin tưởng và yêu thương.
Nhưng đã là “nếu” thì sẽ mãi chỉ là “nếu” mà thôi, và vì không có những cái “nếu” như thế thì mới là cuộc sống. Cuộc sống muôn hình vạn trạng, không phải lúc nào cũng mang một màu hồng mơ mộng đẹp đẽ như truyện cổ tích. Câu chuyện cũng như một lời nhắc nhở cho chúng ta học cách biết trân trọng những điều mà mình có được. Bởi con người ấy mà, thường thì mất đi điều gì đó rồi mới để ý rằng điều ấy quan trọng, chưa thấy được mảnh đời bất hạnh hơn mình thì sẽ cho rằng mình là kẻ bất hạnh hơn cả. Nhưng các bạn ạ, hãy luôn tin vào cuộc sống, luôn tin tưởng và trân trọng những người mà mình yêu thương, vì mất đi niềm tin chỉ làm cho cuộc sống của bạn thêm bế tắc, vì không biết giữ gìn thì mất đi sẽ chỉ để lại cho ta những hối tiếc muộn màng.
Ai còn chưa hòa hợp được với cha, hãy thử cầm quyển sách này lên và nghiền ngẫm về cuộc đời của ông bố cá gai, nghĩ xem rằng có phải người bố nào trên đời này cũng như bố cá gai kia thương con vô điều kiện, có chăng là cách thể hiện không giống nhau mà thôi? Đọc cuốn sách xong, tôi thấy như muốn trao đi yêu thương nhiều hơn nữa, học cách ngoan ngoãn như Daum bé bỏng không để bố phiền lòng, học cách tin tưởng và nâng niu những người ở bên tôi, sợ rằng một lúc nào đó rời xa có nuối tiếc cũng không còn kịp nữa rồi…

Bài review của tác giả Thuỳ Dương (https://www.facebook.com/duonghan.08111401)